رکود تورمی، بازار کار سمنان را بلعید: نه کار، نه کارگر!
اقتصادکوشان – مریم مشایخ
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که ریشهی اصلی تناقض عجیب در بازار کار شاهرود، یعنی بیکاری جوانان در کنار کمبود نیروی کار، به سیاستهای نادرست اقتصادی دولتها و حاکمیتها بازمیگردد. تورم افسارگسیختهای که در سالهای اخیر کشور را فراگرفته، مستقیماً بر استان سمنان و شهرهایی چون شاهرود نیز تأثیر گذاشته و باعث شده تا خط فقر روز به روز بالاتر رود.
این شرایط اقتصادی ناپایدار، که به “رکود تورمی” معروف است، دو پیامد اصلی برای کسبوکارها و جوانان داشته است:
فشار بر کسبوکارها:
کاهش قدرت خرید و رکود بازار: رکود اقتصادی به معنای کاهش قدرت خرید مردم است. این امر باعث میشود تا مشتریان کمتری به بازار مراجعه کنند و در نتیجه، درآمد صاحبان مشاغل به شدت کاهش یابد. مغازهداران و واحدهای تولیدی با مشکلاتی چون عدم توانایی در پرداخت هزینههای جاری مانند اجاره، حقوق کارکنان و سایر مخارج روبرو میشوند. بسیاری از کسبوکارها، به خصوص مشاغل خرد، در همان سالهای ابتدایی فعالیت خود مجبور به تعطیلی میشوند.
ناتوانی در پرداخت دستمزد مناسب: به دلیل کاهش درآمد و فشار هزینهها، کارفرمایان قادر به پرداخت حقوقی که بتواند نیازهای اولیه یک کارگر را برآورده کند، نیستند. این در حالی است که از دیدگاه کارفرما، همین میزان حقوق نیز ممکن است زیاد باشد، چرا که توان پرداخت آن را ندارند. این چرخه معیوب، پیدا کردن نیروی کار با دستمزد منصفانه را برای کارفرمایان دشوار میسازد.
دغدغه جوانان جویای کار:
عدم تناسب شغل با تحصیلات و دستمزد: جوانان شاهرودی، علیرغم تمایل به کار، با فقدان مشاغل مناسب که با سطح تحصیلات و انتظارات آنها همخوانی داشته باشد، مواجه هستند. دستمزدهای پیشنهادی، مانند ۶ میلیون تومان برای ۱۰ ساعت کار در روز، به هیچ وجه منصفانه تلقی نمیشود، به خصوص با توجه به تورم سه سال اخیر که ارزش پول ملی را کاهش داده است.
عدم ثبات شغلی و درآمدی: بسیاری از فرصتهای شغلی موجود، مانند بازاریابی در شرکتهای مختلف، فاقد ثبات شغلی و درآمد ثابت هستند. این مشاغل بیشتر بر اساس درصد فروش استوارند که نه تنها درآمد قابل پیشبینی ندارد، بلکه آینده شغلی روشنی را نیز برای فرد رقم نمیزند.
شرایط کاری نامناسب: حتی مشاغلی که ظاهراً سادهتر هستند، با شرایط کاری نامطلوب همراهند. مواردی مانند نیاز به انجام کارهای خدماتی اضافی (مثل نظافت و تهیه چای) در کنار وظایف اصلی، بدون دریافت دستمزد کافی و با تاخیر در پرداختها، از جمله تجربیات ناخوشایند جوانان است.
راهکار خروج از بحران
کارشناسان اقتصادی معتقدند که برای خروج از این وضعیت، اصلاحات ساختاری در سیاستهای کلان اقتصادی ضروری است. این اصلاحات شامل موارد زیر میشود:
مدیریت تورم: کاهش تورم و کنترل نقدینگی، که از طریق سیاستهای پولی و مالی درست دولت امکانپذیر است.
تقویت پول ملی: افزایش قدرت خرید و ارزش پول ملی کشور.
اصلاحات ساختاری: بازنگری در ساختارهای مالی و جلوگیری از اتلاف بودجه و منابع.
فضای کسبوکار: تلاش برای رفع تحریمها و ایجاد فضایی مناسب برای فعالیت بازارهای آزاد و کسبوکارها.
تنها با اجرای این سیاستها است که میتوان انتظار داشت بازار کار به تعادل برسد و تناقض بین بیکاری جوانان و کمبود نیروی کار برطرف شود.