دسته ی-اقتصادی

پس از ماه‌ها پیگیری و برگزاری جلسات مستمر، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از نهایی شدن مصوبه‌ای خبر داد که بر اساس آن، کاغذ وارد ردیف دریافت‌کنندگان ارز ترجیحی قرار خواهد گرفت، همسو با سایر صنایع کلیدی.

افزایش کم‌سابقه واردات رسمی و غیررسمی پارچه و پوشاک، شکاف ارزی، و فرسودگی تجهیزات تولید، صنایع نساجی کشور را در وضعیت شکننده‌ای قرار داده است. در حالی که آمارها از رشد نزدیک به ۶۰ درصدی واردات پارچه طی سه سال گذشته خبر می‌دهد، فعالان اقتصادی هشدار می‌دهند بدون نوسازی فوری ماشین‌آلات و اصلاح سیاست‌های حمایتی دولت، این صنعت اشتغال‌محور با خطر افول جدی روبه‌روست.

تصویری غم‌انگیز از روزهایی که بر مردم می‌گذرد. هنوز بنزینِ پنج‌هزار تومانی به‌طور رسمی وارد میدان نشده، اما سایه‌اش چنان بر بازار افتاده که قیمت‌ها به‌جای بالا رفتن، انگار جهش می‌کنند؛ بی‌وقفه، بی‌منطق و بی‌توجه به توان مردم.

دولت با مصوبه جدید، از نیمه دوم آذرماه نرخ سوم بنزین را با قیمت ۵۰۰۰ تومان اعمال می‌کند؛ تصمیمی که هدفش کنترل مصرف نجومی ۱۳۰ میلیون لیتری روزانه و مهار قاچاق است. این نرخ جدید، به صورت اضطراری و برای خودروهایی که سهمیه ندارند یا بیش از یک خودرو دارند اعمال می‌شود. تحلیلگران این اقدام را تلاشی برای کاهش فشار ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی یارانه بنزین بر بودجه عمومی می‌دانند، اما مصرف‌کنندگان نگران افزایش ناگهانی هزینه‌های حمل و نقل هستند.

در حالی که نگرانی‌ها از کمبود و افزایش قیمت شیرخشک در بازار همچنان باقی است، مرکز مبادله ارز اعلام کرده که تأمین ارز برای واردات این محصول حیاتی ۶۸ درصد رشد داشته و ۳۷ میلیون دلار تا ابتدای آذرماه تخصیص یافته است. این افزایش بزرگ در تأمین ارز، نشان از اولویت‌دهی دولت به این کالای اساسی دارد، اما فعالان بازار منتظرند تا ببینند آیا این تخصیص ارز، سرانجام به ثبات قیمت و دسترسی آسان در قفسه فروشگاه‌ها منجر خواهد شد یا خیر.

تصمیم جدید هیأت عالی بانک مرکزی مبنی بر افزایش سقف تسهیلات بانکی ایران‌خودرو و سایپا به میزان ۴۰ هزار میلیارد تومان (۲۰ همت برای هر شرکت) برای بازپرداخت مطالبات قطعه‌سازان، اگرچه به سرعت چرخه تولید را در معرض نجات قرار می‌دهد، اما تحلیلگران هشدار می‌دهند که این تزریق عظیم مالی، بدون «تغییر بنیادین» در ساختارها، تنها یک «مُسکن موقت» خواهد بود. این بسته حمایتی، خودروسازان را ملزم کرده است که ظرف دو ماه، برنامه اصلاح ساختار مالی خود را به وزارت صمت ارائه دهند؛ گامی که نشان می‌دهد دولت در حال انتقال مسئولیت پایداری از تزریق نقدینگی به اصلاحات ساختاری است.

بازار سرمایه تهران در روز یکشنبه (۲ آذر) شاهد یک حرکت شتابان و مثبت بود که توجه همه فعالان بازار را به خود جلب کرد. شاخص کل بورس تهران با جهشی خیره‌کننده، مرز سه میلیون و ۲۵۱ هزار واحد را پشت سر گذاشت و رشدی معادل ۵۳ هزار واحد را به ثبت رساند. این جهش، یکی از بزرگ‌ترین رشد‌های روزانه شاخص در ماه‌های اخیر بود.

افزایش نجومی قیمت حامل‌های انرژی، بزرگترین تهدید حال حاضر صنعت فولاد کشور است. اردشیر افضلی، عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد، اعلام کرد که هزینه گاز و برق تولید به صورت سرسام‌آوری بالا رفته؛ به طوری که قیمت گاز مصرفی از ۲۷۹ تومان به حدود ۷۰۰۰ تومان و برق به ۶۰۰۰ تومان رسیده است. این شوک قیمتی، در حالی رخ داده که قیمت فروش محصولات نهایی (مانند آهن اسفنجی) نه تنها همگام با هزینه‌ها رشد نکرده، بلکه در تابستان کاهش نیز داشته است. اکنون ۴۶ درصد از هزینه تولید مستقیماً به انرژی گره خورده و واردات زغال سنگ اجباری شده است؛ سوال اصلی این است که آیا سیاست‌های ارزی و ساختاری فعلی، نفس این صنعت استراتژیک را خواهد گرفت؟

عضو کمیسیون انرژی مجلس با تأکید بر ضرورت پایبندی صنایع انرژی‌بر به قوانین مرتبط با احداث نیروگاه‌های خودتأمین گفت: قصور این واحدها در اجرای تکالیف قانونی باعث شده بار سنگین ناترازی برق همچنان بر دوش دولت و شبکه توانیر باقی بماند.